Նախաբան– Այ տղա, էս որբերին ո՞վ հնարեց։Եղիշե Չարենց((Տե՛ս Գուրգեն Մահարի, Երկերի լիակատար ժողովածու, հ․ 4, կզմ. Գուրգեն Աճեմյան (Երևան: Անտարես, 2015), էջ 358:)) Վանա լճի ափին Խորգոմ գյուղի Ահանեսենց գոմում Գրիգորը,…

  20-րդ դարասկզբից հայ արդիականությունը զգալիորեն հատկանշող որբական փորձառությունը Ադո Ադոյանի պարագայում իր դերն է  կատարել սիրասեռային և ընտանեկան կյանքը գիտական հիմքերի վրա ուսումնասիրելու գործում: Ընտանիքին ու սիրուն վերաբերող նրա…

  Դեռ 1961 թվականին Ադո Ադոյանը հոդված է պատրաստում՝ նվիրված Աղասի Խանջյանի ծննդյան 60-ամյակին: Չգիտենք, արդյոք հենց նույն թվականին հոդվածը տպագրվում է, թե` ոչ, սակայն քսան տարի անց այդ նույն…

  1967 թվականին ՀԿԿ կենտրոնական կոմիտեի օրգան Սովետական Հայաստան թերթում տպագրվում է Հայաստանի լուսավորության ժողովրդական կոմիսար Արտո Եղիազարյանի գրախոսությունը նվիրյալ ազգային գործիչ Ներսիկ Ստեփանյանի մասին պատմող ռուսալեզու գրքույկի վերաբերյալ: Տվյալ…

  Արևմտահայ գաղթական, որբ, կոմունիստ հասարակական գործիչ Ադո Ադոյանը տասնհինգամյա աքսորից վերադառնալուց հետո առաջին նյութերից մեկը, որ տպագրում է հայ խորհրդային մամուլի գլխավոր օրգանում` Սովետական Հայաստան թերթում, Հայկական ԽՍՀ Ժողովրդական…

  Ներկա վավերագիրը կարևոր է մեր ուսումնասիրության համար այն տեսանկյունից, որ ցույց է տալիս 1933-34 թվականներին Խորհրդային Հայաստանում Աղասի Խանջյանի կառավարության և ԱՄՆ-ի հայ համայնքների համագործակցության սերտ կապը երկրի  արդիականացման…

  Մանկատնից դուրս գալուց հետո 1921 թվականից ներգրավվելով Հայաստանի պատկոմական (պատանի կոմունարներ) կազմակերպության ակտիվ գործունեության մեջ, դառնալով բոլշևիկյան կուսակցության գաղտնի բջիջի անդամ Երևանի պետական որբանոցում, լինելով Հայաստանի երիտասարդ կոմունիստների «Սպարտակ»…

   Նախաբան Գուրգեն Մահարի Սարմեն Նախաբան Որպես բնագրի նյութ են ներկայացված Գուրգեն Մահարու «Մեծ գործի սկիզբը»((Գուրգեն Մահարի, «Մեծ գործի սկիզբը» (1934), ըստ՝ Երկերի լիակատար ժողովածու 15 հատորով, հ․ 7, կազմեց…

  Նուէր որբերին միօրյա թերթի 1915 թվականի դեկտեմբերի 9-ի համարում, որ ստեղծվեց ի նպաստ հայ որբերի, տպագրվում է Խրիմյան Հայրիկի` այն ժամանակվա դրությամբ անհայտ մի նամակ՝ ուղղված Բաքվի Մարդասիրական ընկերությանը: …

  Ադո Ադոյանի բանաստեղծության հերոսուհին` Ամալյան, եղել է  Հովհաննես Թումանյանի կրտսեր որդու՝ Արեգ Թումանյանի կինը: Երևանում գլխավորել է ՀԿԿ ագիտացիայի և պրոպագանդայի բաժինը: Մի բնագավառ, որը հետո կղեկավարի նաև Ադո…

  Ադո Ադոյանը  ձերբակալվում է 1937 թվականի սեպտեմբերի տասնվեցին, ՀԽՍՀ քրեական օրենսգրքի 67 և 68 հոդվածներով, որպես «հակահեղափողական աջ տրոցկիստական կազմակերպության անդամ»: 1940 թվականի ապրիլի 5-ին դատապարտվում է 5 տարվա…

  1923-25 թվականներին Ադո Ադոյանը նվիրված աշխատանք է կատարում Հայաստանի մարզերում՝ տարածելով կոմերիտական շարժման «պատվիրանները» Զանգեզուրում՝ այնտեղ էլ այնուհետև դառնալով Ագիտպրոպի (ագիտացիայի և պրոպագանդայի) ղեկավար: Այս հոդվածում առաջին անգամ Ադոյանը…

  Նոր տարվա հիմնի խոսքերի հեղինակը Ռափայել Պատկանյանն էր, ով բանաստեղծության մեջ երանի է տալիս այն օրին, երբ հայերը կվերադարձնեն իրենց հողերը և կապրեն ազատագրված Հայաստանում: Ազգային ազատագրական շունչը Պատկանյանի…

  Ցեղասպանությունից հետո որբերի ահռելի քանակը և գոյության ակնհայտ փաստը ստիպում է նոր ստեղծված ազգային պետականությանը, իսկ այնուհետև խորհրդային իշխանությանը հաշվի նստել նրանց սեփական օրենքների, բարոյական նորմերի և աշխարհայացքի հետ:…

Որբություն և հեղափոխական քաղաքականություն․ Ադո Ադոյանի ճանապարհը