1924-ին Անդրկովկասյան երկրամասային կոմիտեի առաջին քարտուղարի պաշտոնը զբաղեցնող Ալեքսանդր Մյասնիկյանն ընդարձակ զեկույցով հանդես է գալիս Երևանում: Տարածաշրջանային ու հայաստանյան արտաքին և ներքին քաղաքականությունների քննարկումը չէր շրջանցում նաև Դաշնակցություն կուսակցության…
1920-ին Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո Դաշնակցություն կուսակցության դեմ գաղափարական պայքարը քաղաքական առաջնահերթություն էր: 1920-ականներին Դաշնակցության դեմ բացված պայքարի այդ ճակատում Աշոտ Հովհաննիսյանի պատմաքաղաքական գործունեությունն առանցքային կարևորություն ուներ: 1922-ին…
1927-1928 թվականները վճռորոշ եղան ստալինյան քաղաքականությունների հաստատման համար: Հայաստանում վճռական այդ բեկումն ազդարարող իրադարձությունը Աշոտ Հովհաննիսյանին կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի քարտուղարի պաշտոնից հեռացնելն էր: Հովհաննիսյանի հեռացմամբ երկրում մեկնարկած քաղաքական…
1921 թվականի վերջին խորհրդային կառավարությունը հանրային դատ է կազմակերպում Հայ Հեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցության դեմ: Հայաստանի խորհրդայնացման առաջին տարելիցի օրերին կազմակերպված այդ իրադարձությունը նպատակ ուներ «անաչառ յեվ անողոք կերպով» դատել…
1928-ին ստալինյան առաջին հնգամյակի մեկնարկը ոչ միայն երկրի տնտեսական զարգացումն արմատապես փոխող իրադարձություն էր, այլև երկրի ողջ քաղաքական կուրսը բեկող իրողություն: 1927-28-ին Հայաստանում կառավարության փոփոխությունը, որ նախևառաջ նշում էր…
1920-ականների երկրորդ կեսին ստալինիզմը Հայաստանում հաստատվում էր խորհրդային առաջին ղեկավարության վարկաբեկմամբ ու դրա դեմ հնչող քաղաքական մեղադրանքների ալիքով: Ստալինյան իշխանության հաստատումը կատարվում էր մեծամասնականների կուսակցության պատմության «մաքրագործմամբ», պատմություն, որտեղ…
1928 թվականը վճական տարի պետք է համարել ողջ Խորհրդային Միության պատմության համար: 1928-ին մեկնարկած ստալինյան առաջին հնգամյակը երկրի քաղաքական կուրսի այն մեծ բեկումն էր, որն ազդարարում էր ստալինիզմի հաղթարշավը:…
Նախաբան Աշոտ Հովհաննիսյան Արձանագրություն Նախաբան 1960-ականների վերջին Աշոտ Հովհաննիսյանը հրատարակության է պատրաստում Ուրվագծեր 19-րդ դարի երկրորդ կեսի արևելահայ հասարակական-քաղաքական մտքի պատմության աշխատությունը, որը սակայն այդպես էլ լույս չի տեսնում:…
Նախաբան Գուրգեն Վանանդեցի Աշոտ Հովհաննիսյան Նախաբան Հայ քաղաքական մտքի հետահայաց մաքրման պատմության հանգուցային շրջափուլ պետք է համարել 1920-ականների երկրորդ կեսը: 1928-ին ստալինյան առաջին հնգամյակի մեկնարկը, որ ընթանում էր սրված…
Հայ քաղաքական մտքի պատմության և պետականության մեր ընկալումների ձևավորման մեջ ստալինիզմը վճռական նշանակություն է ունեցել: Այդ նշանակությունը մերօրյա քաղաքական և պետական ընկալումներում ու կողմնակցություններում շոշափելու, մեր քաղաքական մտքի ստալինյան…
Նախաբան «Ստալինյան մարքումները» պատմագիտության մեջ լայն տարածում ունեցող ձևակերպում է:((Ի սկզբանե «մաքրումը» («чистка») խորհրդային քաղաքական բառապաշարում «կուսակցական շարքերի մաքրում» արտահայտության հապավումն էր, որը հետագայում պատմականորեն փոխվեց՝ նշելով կուսակցական…
1920 թվականին Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատումը միաժամանակ երկրում ազդարարեց մշակութային հեղափոխության մեկնարկը: Քաղաքական նախագիծ լինելով՝ մշակութային հեղափոխությունը ենթադրում էր քաղաքական, վարչական միջոցների գործադրմամբ վերափոխել տեղական կենցաղն ու հաստատել նոր՝…
1928-ին առաջին ստալինյան հնգամյակի մեկնարկը միաժամանակ ազդարարում էր ստալինյան մշակութային հեղափոխության սկիզբը: Ստալինյան քաղաքականությունների վերջնական հաստատումը Հայաստանում տեղի էր ունենում տասնամյակի սկզբին երկրի ղեկը ստանձնած կոմունիստ գործիչներին ղեկավար պաշտոններից…
Ստորև ներկայացվող վավերագիրը քանդակագործ Այծեմիկ Ուրարտուի հիշողություններն են ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանի մասին: Դրանք ծավալվում են 1920-ականների վերջին և 1930-ականների սկզբին բուռն ընթացք ստացած Թամանյանի գործունեության, մասնավորապես Ժողտան (ներկայիս Օպերայի…
1928-ին ստալինյան առաջին հնգամյա պլանի մեկնարկն ու Ստալինի միանձնյա իշխանության հաստատումը միաժամանակ ազդարարում էին 1920-ականների սկզբին մեծամասնականների ուղենշած քաղաքական, տնտեսական, մշակութային հեղափոխական ծրագրի ավարտը: Քաղաքական հենց այս բեկումն էր…
1928-ին ստալինյան առաջին հնգամյա պլանի մեկնարկը միաժամանակ ազդարարում էր կոմունիստական կուսակցության ներսում Ստալինի միանձնյա իշխանության վերջնական հաստատումը: Ողջ Միության տարածքում քաղաքական ուղիղ վերահսկողությամբ ու կոպիտ միջոցներով մեկնարկած համընդհանուր կոլեկտիվացումն…
1920-ականների երկրորդ կեսը ողջ Խորհրդային Միության համար մեկնարկեց երկրի տնտեսական հետագա զարգացումը որոշարկելու շուրջ ընթացող ներկուսակցական պայքարով: Կենտրոնական՝ «լենինյան» գծի պաշտպանի դիրքում իրեն տեղակայելով՝ Ստալինը կարողացավ քաղաքականապես չեզոքացնել թե´…
1920 թվականին խորհրդային կարգերի հաստատումը միաժամանակ երկրում ազդարարեց մշակութային հեղափոխության մեկնարկը: Սոցիալիստական հասարակարգ կառուցելու ճանապարհին հաստաված կենցաղի ու վարքուբարքի վերափոխումը դարձավ քաղաքական առաջնահերթ խնդիր: Սակայն 1920-ականների կեսին արդեն հստակ…
1920-ականների երկրորդ կեսին՝ ստալինյան քաղաքականությունների հաստատման պայմաններում, նոր՝ խորհրդային արվեստի ստեղծման հրամայականը վերաձևակերպվում է: Դա էապես պայմանավորված էր այն գործուն դերակատարմամբ, որ խորհրդահայ գեղարվեստական դաշտում տասնամյակի երկրորդ կեսին ստաձնեցին…
Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատմամբ ազդարարված մշակութային հեղափոխությունը նոր արվեստ ստեղծելու պահանջ առաջադրեց նորաստեղծ երկրում բնակվելու եկած արվեստագետներին (Մարտիրոս Սարյան, Ալեքսանդր Թամանյան, Գաբրիել Գյուրջյան և այլք): Այդ արվեստագետներից էր Մարտիրոս…
Նախաբան Բարքի ու քաղաքականության միջև բախումներով ծավալվող հայաստանյան արդիականացման պատմության շավիղներում առանցքային դրվագ է 1920-ականներին Հայաստանի խորհրդայնացմամբ երկրում մեկնարկած մշակութային հեղափոխության փորձը: Դրա ընդգծված առանձնահատկություններից մեկը թերևս պետք…
1920 թվականին Հայաստանի խորհրդայնացմամբ նոր՝ սոցիալիստական հասարակարգ կառուցելու քաղաքական նախագծի կենսագործման համար առանցքային դարձավ երկրում հաստատված մշակույթի ու կենցաղի հեղափոխումը: Ինքնին քաղաքական ծրագիր լինելով՝ Հայաստանում մեկնարկած մշակութային հեղափոխությունը ենթադրում…
Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատմամբ իշխանության գլուխ անցած հին մեծամասնական գործիչների (Ալեքսանդ Մյասնիկյանի, Արտաշես Կարինյանի, Ասքանազ Մռավյանի և այլոց) առջև քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և այլ բնույթի հրատապ խնդիրների շարքում առաջնային…
Խորհրդային կարգերի հաստատմամբ Հայաստանում մեկնարկած մշակութային հեղափոխությունը նպատակ էր հետապնդում արմատապես վերափոխել հայաստանյան հաստատված բարքն ու կենցաղը: Արդիականացման ուղին բռնած նորաստեղծ երկրում «նահապետական», «հնադարյան» նիստուկացը քաղաքական ուղիղ միջամտությամբ պետք…
1920 թվականի սոցիալիստական հեղափոխությունը Հայաստանում հաստատեց ինչպես քաղաքական, այնպես էլ մշակութային նոր իրադրություն: Քաղաքական անկայուն պայմանների հետնախորքին տնտեսապես, սոցիալապես քայքայված երկիրը պետք է բռներ սոցիալիստական պետություն ու հասարակարգ կառուցելու…
Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո, չնայած քայքայված երկրի տնտեսական, սոցիալական, մշակութային վիճակը բարելավելու համար մեծամասնական կառավարությունից պահանջվող հսկայական ռեսուրսների ու ջանքերի ներդրմանը, գեղարվեստական կյանքի կազմակերպումն ու կայացումը հետհեղափոխական առաջին…
1920 թվականին խորհրդային կարգերի հաստատումը Հայաստանում միաժամանակ նշանակում էր, որ երկիրն այսուհետ անխուսափելիորեն բռնում է նաև մշակութային հեղափոխության ուղին: Նոր պետության պայմաններում նոր՝ սոցիալիստական հասարակարգ կառուցելու հիմնարար պահանջն էր՝…
Նախաբան Գ. Գուրջյան Ովիկ Մարգարյան Նախաբան Ստորև ներկայացվող՝ նկարիչ Գաբրիել Գյուրջյանի (1892-1987) և ճարտարապետ Հովհաննես Մարգարյանի (1901-1963) հոդվածներն ուղենշային են խորհրդային արդիականացման նախագծի համատեքստում արվեստի և կենցաղի բարդ կապը…
Նախաբան Նոր կենցաղ Կենցաղային հանցանքները ՀՍԽ հանրապետության մեջ Նախաբան 1920 թվականի հեղափոխությունը քաղաքական նոր պայմանների հաստատումից զատ Խորհրդային Հայաստանում նշեց մշակույթի ու կենցաղի վերափոխման խորհրդային հեղափոխական նախագծի մեկնարկը: Առանցքային…
Հայաստանում 1920 թվականին խորհրդային կարգերի հաստատումն ուղղակիորեն ենթադրում էր, որ կյանքի անխտիր բոլոր ասպարեզները պետք է կազմակերպվեին այդուհետ խորհրդային պետական օրենքների ներդրմամամբ: Հեղափոխությունից հետո քաղաքական օրենքի կիրարկումն ուրեմն անխուսափելի…
