Հայ իրականության մեջ արդի մտքի հետևողական առաջին քննարկումները գտնում ենք Մխիթարյան միաբանության անդամների աշխատություններում։ Միաբանության հայրերն իրեց առաջ նպատակ էին դրել ստեղծել հայալեզու բանասիրական, լեզվագիտական, աշխարհագրական, պատմագիտական և դավանաբանական…
Նախաբան [Մատթոս Մամուրյան] Իսահակ Յարութիւնեանց Ա. Ա. Զախարեանց Նախաբան 19-րդ դարի թե՛ արևելահայ, թե՛ արևմտահայ պարբերական մամուլը լի է հրապարակումներով, որոնք ցույց են տալիս, թե ինչպես են նոր «բարոյական…
Նախաբան Միքայել Նալբանդյան Հովհաննես Չամուռճյան Նախաբան Ստորև ներկայացվում է 19-րդ դարի հայ իրականության մեջ Ժան-Ժակ Ռուսոյի ընդունելությանն առնչվող երկու տեքստ։ Առաջինը արևելահայ լուսավորության առանցքային ներկայացուցիչներից Միքայել Նալբանդյանի բանաստեղծությունն է՝…
19-րդ դարի երկրորդ կեսի հայ մտավորականների մտահոգությունների կենտրոնում էր հայերի՝ որպես ազգի արդիանալու հիմնահարցը, և իբրև այդ գործընթացի երաշխիք ու վերջնանպատակ՝ սեփական պետության կառուցումը։ Դժվար չէ համոզվել, թե ինչ…
Ընթերցողին ներկայացնում ենք մի հոդված, որտեղ փորձ է արվում հակիրճ ուրվագծել Ժան-Ժակ Ռուսոյի գաղափարները և դրանց ազդեցությունը 19-րդ դարի եվրոպական կյանքի վրա։ Հատկապես շեշտադրված է Ռուսոյի գաղափարների նշանակությունն արդի…
Քիչ կան մեզանում փիլիսոփայական աշխատություններ, որոնք մեկ անգամից ավելի են թարգմանվել հայերեն լեզվով։ Սրանցից են, օրինակ, Իմանուել Կանտի Զուտ բանականության քննադատությունը և Կարլ Մարքսի Կապիտալը, որոնցից յուրաքանչյուրի երկուական թարգմանություն է…
19-րդ դարի հայ իրականության մեջ կարևոր բանավեճերից է Միքայել Նալբանդյանի և Հովհաննես Չամուռճյանի հեռակա բանավեճը, որում կենտրոնական դեր էին զբաղեցնում Ժան-Ժակ Ռուսոյի գաղափարները։ Հիշյալ բանավեճում Չամուռճյանը մեղադրում էր Նալբանդյանին…
Հիրավի ինքնատիպ և ուրույն մտածող լինելով հանդերձ՝ Ժան-Ժակ Ռուսոն մի մեծ փիլիսոփայական ավանդույթի մաս է։ Ծնունդով ժնևցի փիլիսոփայի մտավոր գործունեությունը ծավալվել է 18-րդ դարի ֆրանսիական լուսավորիչների հետ սերտ, թեպետև…
Ժան-Ժակ Ռուսոն այն փիլիսոփաներից է, ում մտքերի տարածումը հայ լուսավորիչների շրջանում ունի շատ հարուստ պատմություն։ Բազում են այն ուղիները, որոնցով Ռուսոյի երկերը ներթափանցել են հայ մտավոր իրականության մեջ, ընդ…
