Պետությունը բաղձանքի և կենցաղի միջև․ հայեցակարգ
Հայաստանի պատմական բաժանումների և ինքնուրույն պետականության կորստի հետնախորքին ազգային ազատագրումն ու ինքնուրույնությունը․․․
Գրականությունն ու ազգի արթնացումը. Րաֆֆու գործունեության Արփիար Արփիարյանի ըմբռնումը
Արփիար Արփիարյանն արևմտահայ առաջին այն մտավորականներից էր, որը 1880-ական թվականների սկզբներին ողջունում է Րաֆֆու գրականությամբ առաջ քաշված միտքը, թե արդի լուսավորության հաստատություններից մամուլին ու գրականությանն է վերապահված միավորիչ շաղախ…
Րաֆֆու ազգային-լուսավորական գործունեության սահմանները. Րաֆֆին Լեոյի գնահատմամբ
1913 թվականի գարնանը Թիֆլիսում Կովկասյան գրական ընկերության Րաֆֆու մահվան 25-ամյակը ոգեկոչելու նախաձեռնության շրջանակներում Լեոն հանդես է գալիս հանրային մի զեկուցմամբ, որի ընդարձակ տարբերակը, որպես Րաֆֆու գործունեության ամփոփ գնահատում, հարատարակվում…
Գրականությունից՝ քաղաքականություն, խոսքից` գործ. Րաֆֆին Հնչակ թերթի էջերում
1888 թվականին նորաբաց Հնչակ թերթի հաջորդական համարներում Րաֆֆու մահվան առիթով հրատարակված հոդվածներում թերթի ակտիվ հեղինակներից, Z. ծածկանունով հանդես եկող հոդվածագիրը փորձում է Րաֆֆու գործունեությունը գնահատել ոչ այնքան գեղարվեստական, որքան…
Քաջ Վարդանի անեծքը Ռափայել Պատկանյանի պոեմում
Ռափայել Պատկանյանն՝ իբրև հայ ազգային-քաղաքական բանաստեղծության առաջնեկներից մեկը, աշխարհաբար լեզվի կայացման գործնական պաշտպան, ազգային կրթության ու լուսավորության ջատագով գործիչ, էական դեր ու ազդեցություն է ունեցել հայերի՝ որպես արդի ազգ…
Նոր հայությունը՝ խանդավառության ու խոհականության միջև. Արշակ Չոպանյանի մտորումները Վարդանանց տոնին
19-րդ դարի վերջին Օսմանյան կայսրության հպատակ արևմտահայության կյանքում վրա հասավ համիդյան ջարդերի աղետը։ Հայ գրող և հասարակական գործիչ Արշակ Չոպանյանը, ջարդերի այս ալիքից ահաբեկ, 1895 թվականին տեղափոխվում է Փարիզ,…
Կենսատու ջուրն ու նահատակ սուրբը. Ակնաղբյուր գյուղի ավանդությունը
Բազմաթիվ են ժողովրդական բանահյուսության ու ավանդությունների մեջ Ավարայրի ճակատամարտի հերոս, սպարապետ Վարդան Մամիկոնյանին վերաբերող զրույցները։ Ներկա վավերագիրն այդպիսի մի ավանդություն է, որը 1959 թվականին գրի է առել գրականագետ, բանահավաք…
Դաշնակցություն կուսակցության գնահատման հարցում Աշոտ Հովհաննիսյանի առաջ քաշած «եյական խնդիրը»
1920-ականների երկրորդ կեսին ստալինիզմը Հայաստանում հաստատվում էր խորհրդային առաջին ղեկավարության վարկաբեկմամբ ու դրա դեմ հնչող քաղաքական մեղադրանքների ալիքով: Ստալինյան իշխանության հաստատումը կատարվում էր մեծամասնականների կուսակցության պատմության «մաքրագործմամբ», պատմություն, որտեղ…
Քաղաքական հարցերի պատմական դրվածքը. Հայկազ Կոստանյանի ելույթը
1928 թվականը վճական տարի պետք է համարել ողջ Խորհրդային Միության պատմության համար: 1928-ին մեկնարկած ստալինյան առաջին հնգամյակը երկրի քաղաքական կուրսի այն մեծ բեկումն էր, որն ազդարարում էր ստալինիզմի հաղթարշավը:…
Դեյվիդ Հյումի ու Ժան-Ժակ Ռուսոյի փիլիսոփայական հայացքների հանդիպումը լուսավորական իդեալների քննադատության հետնախորքին
Դեյվիդ Հյումի ու Ժան-Ժակ Ռուսոյի հասարակական-քաղաքական կյանքի՝ ներքուստ կապված բայց և սկզբունքային հարցերում տրամագծորեն հակադիր ըմբռնումները մեր առաջ բացում են պետությունը հասկանալու արդի մտքի երկու ուղղություններ, որոնցից մեկն օգնում…
Դեյվիդ Հյումի պետության ըմբռնումն իբրև հայ արդի քաղաքական մտքի ռուսոյական սկզբունքների հարցադրում
Ավանդաբար հայ արդի հասարակական-քաղաքական միտքը պետության հիմքերը տեսել է լայն իմաստով ասած ռուսոյական քաղաքական պատկերացումների շրջանակներում՝ պետության հիմքում դնելով պետության բաղձալի իդեալները։ Այսպես, պետության հիմքերը չեն խարսխվում առանձին մարդկանց՝…
Պետական պաշտոնը՝ ստորությունից ու սրբությունից անդին. բարձր պետական դիրքի՝ Ֆրենսիս Բեքոնի փորձառությունը
Հայ արդի հասարակական-քաղաքական ըմբռնումների տեսակետից սովորական է կա՛մ սևացնել, կա՛մ սրբացնել քաղաքականությունն ու քաղաքական պաշտոնը։ Առաջին դեպքում քաղաքական պաշտոնն ընկալվում է իբրև անարդարությամբ իշխանական լծակներ ձեռք բերած մեկի անձնական…
Մշակույթ և արդիականացում բազմագիտակարգ հետազոտական նախագծի Պետությունը բաղձանքի և կենցաղի միջև երկամյա ծրագիր
(2023-2024) Մշակույթ և արդիականացում նախագծի հայեցակարգ Մշակույթ և արդիականացում նախագծի ուղենշային տեքստեր 1 Մշակույթ և արդիականացում նախագծի ուղենշային տեքստեր 2 Պետությունը բաղձանքի և կենցաղի միջև․ հայեցակարգ Վարդան…
Ժան-Ժակ Ռուսոն հայոց քաղաքական ու կրթական արդիականացման ճանապարհին (hետազոտության ուրվագիծ)
Ռուսոն հայոց քաղաքական ու կրթական արդիականացման ճանապարհին
Ազգային հարցը լուծելու և միացյալ հայրենիք ունենալու անկատար ծրագիրը. Րաֆֆին ու Նիկոլ Աղբալյանը խնդրի երկու տարբեր հանգրվաններում
Նախաբան Րաֆֆի Նիկոլ Աղբալյան Նախաբան 1878 թվականին ռուս-թուրքական պատերազմի ավարտին կնքված Բեռլինի դաշնագրի 61-րդ հոդվածը եվրոպական տերությունների հսկողության ներքո բարեփոխումներ էր նախատեսում Արևմտահայ գավառներում: Միջազգային քաղաքական այս օրակարգը հայ…
Միաբանություն և նահատակություն հանուն սրբազան գաղափարի. եկեղեցի, ազգ, պետություն
Նախաբան Եղիշե Ղևոնդ Ալիշան Սիմոն Վրացյան Նախաբան Հայ գրականության «ոսկեդարը» համարվող 5-րդ դարի պատմագիրների մեջ իր առանձնահատուկ տեղն ունի Եղիշեն իր Վասն Վարդանայ և հայոց պատերազմին երկով։ Հայ ժողովրդի…
Գրքի հրատարակությունն իբրև քաղաքական հարց. Հովհաննիսյանի «բացճակատ քննադատության» կոչն ու կուսակցական տեսակետը
Նախաբան Աշոտ Հովհաննիսյան Արձանագրություն Նախաբան 1960-ականների վերջին Աշոտ Հովհաննիսյանը հրատարակության է պատրաստում Ուրվագծեր 19-րդ դարի երկրորդ կեսի արևելահայ հասարակական-քաղաքական մտքի պատմության աշխատությունը, որը սակայն այդպես էլ լույս չի տեսնում:…
Աշոտ Հովհաննիսյանի ստալինյան «ռեվիզիան». Դաշնակցության շուրջ բանավեճը՝ ոչ թե գիտական, այլ քաղաքական հարց
Նախաբան Գուրգեն Վանանդեցի Աշոտ Հովհաննիսյան Նախաբան Հայ քաղաքական մտքի հետահայաց մաքրման պատմության հանգուցային շրջափուլ պետք է համարել 1920-ականների երկրորդ կեսը: 1928-ին ստալինյան առաջին հնգամյակի մեկնարկը, որ ընթանում էր սրված…
Դեյվիդ Հյումը պետության հիմքերի մասին
Նախաբան Դեյվիդ Հյում Նախաբան 18-րդ դարի ֆրանսիական լուսավորիչ Ժան-Ժակ Ռուսոն արդի հայ քաղաքական մտքի համար եղել է ոգեշնչման առանցքային աղբյուր։ Այս իմաստով հայ քաղաքական արդի նախագծերն ու ձեռնարկումները ներծծված են…
Անկախության պատկերը բաղձանքի և իրականության միջև. արդի հայկական պետականության երկու հանգրվան
Հետազոտական աշխատանքը Հայաստանի առաջին և երկրորդ հանրապետությունների անկախության ըմբռնումների ու դրանց մշակութային վերապատկերումների համեմատական վերլուծություն է։ Այսօր մեզանում արդի ինքնուրույն պետությունը շուրջ երեսուն տարվա պատմություն ունի, այնինչ պետության ու…
Պետություն և գրականություն. Րաֆֆին հայության քաղաքական ինքնուրույնության արդի ձգտումների ակունքներում
Հայության քաղաքական ինքնուրույնության արդի ձգտումները, ծնունդ առնելով նրանց իսկ կյանքի պայմաններից և ձևակերպվելով գրականության մեջ` գրականությունից իջել են գործնական քաղաքական կյանք ու շաղախվելով նրան` վեր հառնել որպես հայության կյանքն…
Սրբազան պատերազմ և պետություն. Ավարայրի ոգեկոչումներն ազգային պետության հիմքերում
Հայաստանի երրորդ հանրապետության ներկայում Սարդարապատի ճակատամարտն ընդունված է դիտել իբրև արդի շրջանում ինքնուրույն պետականության համար հայերի մղած դարավոր պայքարի բարձրակետ։ Առաջին հանրապետության հիմնադրման ակունքում երևացող Սարդարապատի ճակատամարտը ոգեկոչվում է…
Հայ քաղաքական մտքի ստալինյան «մաքրումներից» անդին. Աշոտ Հովհաննիսյանի պատմաքաղաքականությունը
Հայ քաղաքական մտքի պատմության և պետականության մեր ընկալումների ձևավորման մեջ ստալինիզմը վճռական նշանակություն է ունեցել: Այդ նշանակությունը մերօրյա քաղաքական և պետական ընկալումներում ու կողմնակցություններում շոշափելու, մեր քաղաքական մտքի ստալինյան…
Պետությունը անհաս բաղձանքի ու իրողության միջև. Ժան-Ժակ Ռուսոյի և Դեյվիդ Հյումի փիլիսոփայական հանդիպումը
Հետազոտական մեր գալիք երկամյա ծրագրի մեջ մեր նպատակը կլինի հնարավորինս կոնկրետ ձևակերպել քաղաքական փիլիսոփայության պատմության համար առանցքային նշանակություն ունեցող Ժան-Ժակ Ռուսոյի քաղաքական մտքի և Դեյվիդ Հյումի գլխավորապես անտեսված ու…
Մշակույթ և արդիականացում բազմագիտակարգ հետազոտական նախագծի Բարք և քաղաքականություն երկամյա ծրագիր
(2021-2022) Մշակույթ և արդիականացում նախագծի հայեցակարգ Մշակույթ և արդիականացում նախագծի ուղենշային տեքստեր 1 Մշակույթ և արդիականացում նախագծի ուղենշային տեքստեր 2 Հետազոտողներ Աշոտ Գրիգորյան Իրինա Շահնազարյան Նարե Սահակյան…
Ժողտան թատրոնի կառուցումը. մի պատկեր Սարյանից
Մարտիրոս Սարյանը հին սերնդի առաջին արվեստագետներից էր, որին Խորհրդային Հայաստանի կառավարությունը պաշտոնապես հրավիրել էր Հայաստան՝ տեղում պետության կայացման աշխատանքներին մասնակցելու համար։ 1920-ականներին պետության կայացման մասն էին կազմում նաև արվեստի…
Դպրոցների «միանգամայն աննորմալ կեանքը» 1920-ականների Հայաստանում
Նոր տնտեսական քաղաքականությամբ իշխանության եկած հին մեծամասնական ղեկավարության (Ալեքսանդր Մյասնիկյանի, Ասքանազ Մռավյանի, Աշոտ Հովհաննիսյանի, Արտաշես Կարինյանի) համար, որոնք որդեգրել էին տեղական կարիքներից ելնող առավել շրջահայաց քաղաքականություն, խորհրդայնացումից հետո առաջնային…
«Արևմուտքի սերը»՝ որպես ծվատող ճակատագիր. Գալուստ Տեր-Մկրտչյանի բարքը
Ներածություն Արևմուտքից պէտք է սպասենք ամեն բարիք, ինչպէս որ Արևմուտքից ստացանք քրիստոնէութիւն, գիր, մատենագրութիւն, գիտութիւն, ազգային գիտակցութիւն, մարդավայել աշխարհահայեցողութիւն։ Ճշմարիտ է, որ մեր մեկուսացած, բարբարոսների մէջ կղզիացած դիրքում,…
Խորհրդային 1920-ականների լուսավորական քաղաքականության մարտահրավերները հայ արվեստի հիմնարկման ճանապարհին
Նախաբան Հայաստանի խորհրդայնացումից հետո պետության առջև ծառացած մշակութային, տնտեսական ու հասարակական մարտահրավերներին դիմակայելու խնդրում խորհրդային իշխանության համար վճռական նշանակություն ձեռք բերեց լուսավորությունը։((Հայերի շրջանում լուսավորության քննարկման համար տե´ս օրինակ՝…
«Մաքրության» քաղաքականությունը. ստալինյան մշակութային հեղափոխությունը 1920-ականների երկրորդ կեսին
Նախաբան «Ստալինյան մարքումները» պատմագիտության մեջ լայն տարածում ունեցող ձևակերպում է:((Ի սկզբանե «մաքրումը» («чистка») խորհրդային քաղաքական բառապաշարում «կուսակցական շարքերի մաքրում» արտահայտության հապավումն էր, որը հետագայում պատմականորեն փոխվեց՝ նշելով կուսակցական…
- Go to the previous page
- 1
- …
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- …
- 12
- Go to the next page